گر قصد دارید فعالیتهای علمی، فرهنگی، خیریه یا آموزشی خود را در قالب یک شخصیت حقوقی آغاز کنید، ثبت موسسه غیرتجاری بهترین گزینه برای شماست. برخلاف شرکتهای تجاری که با هدف کسب سود اقتصادی تأسیس میشوند، موسسات غیرتجاری میتوانند در حوزههای غیر اقتصادی یا عامالمنفعه نیز فعالیت داشته باشند. با این حال، فرآیند ثبت و دریافت مجوز این موسسات دارای مراحل و ضوابط خاصی است که نیازمند آگاهی دقیق از قوانین ثبتی و مقررات مربوطه میباشد.
بنیاد ثبت بهعنوان یکی از مؤسسات تخصصی در زمینه ثبت شرکتها و موسسات، در این مقاله بهصورت جامع تمامی مراحل، مدارک، شرایط و انواع موسسات غیرتجاری را برای شما توضیح میدهد.
موسسه غیرتجاری چیست؟
موسسه غیرتجاری، نوعی شخصیت حقوقی است که بهمنظور انجام فعالیتهایی غیرتجاری مانند فرهنگی، آموزشی، ادبی، هنری، خیریه یا پژوهشی تشکیل میشود. این موسسات برخلاف شرکتهای تجاری، برای انجام فعالیتهای بازرگانی و خرید و فروش کالا ایجاد نمیشوند؛ با این حال، میتوانند درآمدزا نیز باشند.
به عبارت دیگر، واژه «غیرتجاری» به معنی غیراقتصادی بودن نیست، بلکه به نوع فعالیت اشاره دارد. بسیاری از موسسات مانند آموزشگاهها، موسسات روانشناسی، حقوقی یا فرهنگی هنری با هدف کسب درآمد تأسیس میشوند، اما چون موضوع فعالیت آنها در حوزه تجارت نیست، در دسته موسسات غیرتجاری قرار میگیرند.
انواع موسسات غیرتجاری
موسسات غیرتجاری در ایران بهطور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
۱. موسسات غیرتجاری انتفاعی
این موسسات با هدف کسب درآمد در حوزههای غیر تجاری تشکیل میشوند.
بهعنوان مثال:
موسسات آموزشی و زبان
موسسات حقوقی و داوری
موسسات مشاوره و روانشناسی
موسسات فرهنگی و هنری
موسسات ترک اعتیاد یا پژوهشی
در این نوع از موسسات، هدف اقتصادی وجود دارد، اما فعالیتها ماهیت تجاری ندارند. لازم به ذکر است که بسیاری از این موسسات نیازمند دریافت مجوز رسمی از نهادهای مرتبط هستند. مثلاً برای ثبت موسسه مشاوره و روانشناسی باید از سازمان بهزیستی مجوز دریافت شود.
۲. موسسات غیرتجاری غیرانتفاعی
این نوع موسسات برای انجام فعالیتهای خیریه، عامالمنفعه یا اجتماعی تأسیس میشوند و هدفی جز خدمت به جامعه ندارند. مانند:
موسسات خیریه
انجمنهای مردمنهاد (NGOها)
کانونهای حمایتی و فرهنگی
این موسسات معمولاً غیردولتی بوده و با مجوز وزارت کشور یا سایر نهادهای ذیربط فعالیت میکنند.
