گر قصد دارید فعالیتهای علمی، فرهنگی، خیریه یا آموزشی خود را در قالب یک شخصیت حقوقی آغاز کنید، ثبت موسسه غیرتجاری بهترین گزینه برای شماست. برخلاف شرکتهای تجاری که با هدف کسب سود اقتصادی تأسیس میشوند، موسسات غیرتجاری میتوانند در حوزههای غیر اقتصادی یا عامالمنفعه نیز فعالیت داشته باشند. با این حال، فرآیند ثبت و دریافت مجوز این موسسات دارای مراحل و ضوابط خاصی است که نیازمند آگاهی دقیق از قوانین ثبتی و مقررات مربوطه میباشد.
بنیاد ثبت بهعنوان یکی از مؤسسات تخصصی در زمینه ثبت شرکتها و موسسات، در این مقاله بهصورت جامع تمامی مراحل، مدارک، شرایط و انواع موسسات غیرتجاری را برای شما توضیح میدهد.
موسسه غیرتجاری چیست؟
موسسه غیرتجاری، نوعی شخصیت حقوقی است که بهمنظور انجام فعالیتهایی غیرتجاری مانند فرهنگی، آموزشی، ادبی، هنری، خیریه یا پژوهشی تشکیل میشود. این موسسات برخلاف شرکتهای تجاری، برای انجام فعالیتهای بازرگانی و خرید و فروش کالا ایجاد نمیشوند؛ با این حال، میتوانند درآمدزا نیز باشند.
به عبارت دیگر، واژه «غیرتجاری» به معنی غیراقتصادی بودن نیست، بلکه به نوع فعالیت اشاره دارد. بسیاری از موسسات مانند آموزشگاهها، موسسات روانشناسی، حقوقی یا فرهنگی هنری با هدف کسب درآمد تأسیس میشوند، اما چون موضوع فعالیت آنها در حوزه تجارت نیست، در دسته موسسات غیرتجاری قرار میگیرند.
انواع موسسات غیرتجاری
موسسات غیرتجاری در ایران بهطور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
۱. موسسات غیرتجاری انتفاعی
این موسسات با هدف کسب درآمد در حوزههای غیر تجاری تشکیل میشوند.
بهعنوان مثال:
موسسات آموزشی و زبان
موسسات حقوقی و داوری
موسسات مشاوره و روانشناسی
موسسات فرهنگی و هنری
موسسات ترک اعتیاد یا پژوهشی
در این نوع از موسسات، هدف اقتصادی وجود دارد، اما فعالیتها ماهیت تجاری ندارند. لازم به ذکر است که بسیاری از این موسسات نیازمند دریافت مجوز رسمی از نهادهای مرتبط هستند. مثلاً برای ثبت موسسه مشاوره و روانشناسی باید از سازمان بهزیستی مجوز دریافت شود.
۲. موسسات غیرتجاری غیرانتفاعی
این نوع موسسات برای انجام فعالیتهای خیریه، عامالمنفعه یا اجتماعی تأسیس میشوند و هدفی جز خدمت به جامعه ندارند. مانند:
موسسات خیریه
انجمنهای مردمنهاد (NGOها)
کانونهای حمایتی و فرهنگی
این موسسات معمولاً غیردولتی بوده و با مجوز وزارت کشور یا سایر نهادهای ذیربط فعالیت میکنند.
حداقل سرمایه برای ثبت موسسه غیرتجاری
طبق مقررات سازمان ثبت شرکتها، حداقل سرمایه مورد نیاز برای ثبت موسسه غیرتجاری ۱۰۰ هزار تومان است. البته بهتر است با توجه به نوع فعالیت و اعتبار مورد انتظار، سرمایهای بالاتر در نظر بگیرید تا در اساسنامه موسسه درج شود.
سرمایه میتواند بهصورت نقدی یا غیرنقدی تأمین شود و لازم است وجه نقد در حساب موسسه واریز گردد. محدودیتی برای حداکثر سرمایه وجود ندارد.
مدارک مورد نیاز برای ثبت موسسه غیرتجاری
برای ثبت موسسه غیرتجاری، ارائه مدارک زیر الزامی است:
کپی شناسنامه و کارت ملی تمامی موسسین
دو نسخه اساسنامه و اظهارنامه موسسه غیرتجاری
صورتجلسه مجمع عمومی موسسین مبنی بر انتخاب هیئتمدیره و دارندگان حق امضا
مجوز فعالیت از مراجع ذیصلاح (در صورت نیاز)
گواهی عدم سوءپیشینه اعضای هیئتمدیره
رسید پرداخت هزینههای ثبتی
اجارهنامه یا سند محل موسسه جهت معرفی نشانی رسمی
تمامی این مدارک باید به اداره ثبت شرکتها ارسال و پس از تأیید، موسسه بهطور رسمی به ثبت میرسد.
مراحل ثبت موسسه غیرتجاری
ثبت موسسه غیرتجاری در سامانه جامع ثبت شرکتها بهصورت اینترنتی انجام میشود. مراحل کلی شامل موارد زیر است:
۱. انتخاب نام موسسه
نام انتخابی باید فارسی، دارای معنا، و متناسب با موضوع فعالیت باشد. معمولاً ۵ نام پیشنهاد داده میشود تا یکی از آنها توسط کارشناس تأیید گردد.
۲. تعیین نوع فعالیت و تهیه مجوز
در صورتی که موضوع فعالیت شما به مجوز نیاز داشته باشد (مثل موسسه آموزشی یا روانشناسی)، باید ابتدا مجوز مربوطه را دریافت کنید.
۳. تنظیم اساسنامه و اظهارنامه
اساسنامه موسسه، سند اصلی تعیین ساختار و اهداف موسسه است و باید شامل اطلاعاتی مانند نام، موضوع، سرمایه، وظایف مدیران و نحوه انحلال باشد.
۴. تشکیل هیئتمدیره و مجمع موسس
حداقل دو نفر برای تأسیس موسسه کافی است. اعضای هیئتمدیره در مجمع عمومی موسس انتخاب و صورتجلسه رسمی تنظیم میشود.
۵. ارسال مدارک به اداره ثبت شرکتها
مدارک باید از طریق سامانه رسمی ارسال و پس از بررسی کارشناس، پرونده تکمیل شود.
۶. صدور آگهی ثبت موسسه
پس از تأیید نهایی، آگهی تأسیس در روزنامه رسمی کشور و یک روزنامه کثیرالانتشار چاپ میشود.
نمونه اساسنامه موسسه غیرتجاری
اساسنامه هر موسسه بسته به نوع فعالیت و مرجع صادرکننده مجوز متفاوت است. اما در حالت کلی شامل بخشهای زیر است:
نام و نوع شخصیت حقوقی
موضوع فعالیت موسسه
آدرس رسمی
میزان سرمایه و نحوه تأمین آن
ارکان موسسه (هیئتمدیره، مجمع عمومی و بازرسان)
نحوه تصمیمگیری و وظایف مدیران
سال مالی و امور حسابداری
شرایط انحلال موسسه
نحوه تغییرات در موسسه غیرتجاری
پس از ثبت موسسه، ممکن است در طول زمان نیاز به تغییر نام، موضوع فعالیت، آدرس یا اعضای هیئتمدیره داشته باشید. هرگونه تغییر باید طی صورتجلسه رسمی در مجمع عمومی تصویب و سپس در اداره ثبت شرکتها به ثبت برسد.
بنیاد ثبت خدمات ویژهای در زمینه تنظیم صورتجلسات تغییرات و ثبت رسمی آنها ارائه میدهد تا احتمال رد یا نقص مدارک به حداقل برسد.
مالیات در موسسات غیرتجاری
بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم، موسسات غیرتجاری موظف به ارائه اظهارنامه مالیاتی و پلمپ دفاتر قانونی هستند. البته برخی از موسسات غیرانتفاعی یا خیریهها از پرداخت مالیات معاف میباشند، اما باید مجوز معافیت مالیاتی خود را از اداره امور مالیاتی دریافت کنند.
بنابراین، حتی موسسات غیرتجاری نیز باید در زمان مقرر دفاتر پلمپشده خود را از اداره ثبت تهیه و سالانه به سازمان مالیات تحویل دهند.
هیئتمدیره در موسسه غیرتجاری
اعضای هیئتمدیره معمولاً از بین موسسین انتخاب میشوند و مسئولیت اداره موسسه را بر عهده دارند. مدت فعالیت هیئتمدیره معمولاً دو سال است و پس از پایان دوره، انتخاب مجدد آنها بلامانع خواهد بود.
از جمله وظایف هیئتمدیره میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
انتخاب مدیرعامل
نظارت بر عملکرد موسسه
برنامهریزی برای فعالیتها
تهیه و ارائه گزارش عملکرد
اجرای مصوبات مجمع عمومی
مزایا و معایب ثبت موسسه غیرتجاری
مزایا:
کسب هویت حقوقی رسمی برای فعالیت
امکان دریافت مجوزهای رسمی
افزایش اعتبار نسبت به اشخاص حقیقی
قابلیت تدوین اساسنامه اختصاصی
امکان تأسیس با حداقل دو نفر و سرمایه اندک
در برخی موارد، برخورداری از معافیت مالیاتی
معایب:
محدودیت فعالیت در حوزههای غیر تجاری
نیاز به دریافت مجوز برای برخی موضوعات
الزام به ارائه گزارش مالیاتی سالانه
نکات مهم پیش از ثبت موسسه
پیش از آغاز فرآیند ثبت، لازم است موارد زیر را در نظر بگیرید:
نوع موسسه (انتفاعی یا غیرانتفاعی) را مشخص کنید.
مجوزهای مرتبط با موضوع فعالیت را دریافت نمایید.
نامی انتخاب کنید که منحصربهفرد و قانونی باشد.
اساسنامه را با مشورت کارشناس ثبتی تنظیم کنید.
جمعبندی
ثبت موسسه غیرتجاری فرآیندی قانونی برای تبدیل فعالیتهای فرهنگی، علمی یا اجتماعی به یک شخصیت حقوقی رسمی است. این موسسات میتوانند با هدف انتفاعی یا غیرانتفاعی تأسیس شوند و در چارچوب قوانین کشور فعالیت کنند.
اما از آنجا که مراحل ثبت و تنظیم مدارک گاه پیچیده و زمانبر است، پیشنهاد میشود برای صرفهجویی در زمان و جلوگیری از بروز اشتباهات، از خدمات مؤسسات متخصص مانند بنیاد ثبت استفاده نمایید.
بنیاد ثبت با بهرهگیری از کارشناسان مجرب و وکلای ثبتی، کلیه مراحل ثبت موسسه غیرتجاری، تنظیم اساسنامه، اخذ مجوز و ثبت تغییرات را بهصورت کامل و رسمی انجام میدهد.
برای دریافت مشاوره رایگان و ثبت موسسه خود در کوتاهترین زمان، همین امروز با کارشناسان بنیاد ثبت تماس بگیرید.
